Kuyumcu için stok yönetimi rehberi
Defter, Excel, post-it, sayım gecesi kâbusa dönüşüyor. Doğru stok modeliyle bunu çözmenin yolu var.
Bir kuyumcuda stok yönetimi 3 farklı problemi aynı anda çözmek zorunda:
- Sarrafiye (sikke, gram altın, külçe), adet veya gram bazlı, kâr marjı dar, sirkülasyonu yüksek.
- Bilezik / kolye / yüzük, adet bazlı, etiketli, hangi raftan kim aldı önemli.
- Müşteri emaneti, bir başkasının altını, kasada duruyor, sayıma giriyor ama bizim değil.
Bu üç problemi tek bir Excel tablosunda yönetmek imkânsız. Bir kuyumcuya gittiğimizde her zaman aynı manzara çıkıyor: üç ayrı defter, bir taşınabilir hesap makinesi, bir tablet üzerinde haremaltın canlı ekran, ve “burada bir yere yazdım ama” cümlesi.
Doğru stok modeli
Doğru model, her stok tipini ayrı varlık olarak görüp aralarındaki transfer kurallarını netleştirmek üzerine kurulu:
- Kasa stoğu sadece sarrafiye. Sikke, gram altın, külçe, döviz. Adet bazlı veya gram bazlı.
- Vitrin/depo stoğu işlenmiş takılar. Etiketli, barkodlu, fiyat üzerinde işçilik var.
- Müşteri emaneti ayrı bir varlık. Kasada dursa da müşterinin mülkü.
Her stok satışı, alışı, manuel düzeltmesi bir transaction olarak yazılır. Transaction’lar üzerinden günün/ayın/yılın özetini çıkarmak basit hale gelir.
Has altın eşdeğeri, tek doğru ölçü
Çeyrek = 1.75 gr × 0.916 milyem. Yarım = 3.50 × 0.916. Tam = 7.00 × 0.916. Hepsi 22 ayar, hepsi has altın eşdeğerine dönüştürülebilir.
Has altın, “ortak para” gibi davranır. Kasada 100 farklı sikke olsa da, hepsi has altına çevrilince toplam ne kadar gerçek altın tutuyorsun sorusunun cevabı tek sayıyla verilir.
Bu basit dönüşüm, sayım gecesini 4 saatten 4 dakikaya indirir. Sistem her bir sikkenin gram ağırlığını ve milyemini bildiği için, sayım sırasında sadece adet sayarsın, has altın eşdeğeri otomatik.
Pratik öneriler
- Sarrafiye stoğunu adet olarak takip et, gram’a sistem dönüştürsün.
- Müşteri emanetini ayrı bir tablo/modülde tut, kasayla karıştırma.
- Sayımları gece değil, iş günü içinde küçük parçalara böl. Her sabah o gün hangi türü sayacağını belirle.
- Manuel düzeltmeleri “Manuel düzeltme” notuyla işle, silme, üzerine yazma.
Zaften’in kasa modülü bu yaklaşımı varsayılan olarak benimser. Sarrafiye için ayrı vault, has altın bazlı toplam değer, her hareket için audit log. Detaylar için Kasa Yönetimi sayfasına bakabilirsin.