Kuyumcu sözlüğü.
Has altın, milyem, ayar, sarrafiye, MASAK. Sektörün sık kullanılan terimlerini sade, net ve doğru biçimde açıklıyoruz. Her terim için tek sayfada kısa cevap ve detay.
Has altın
1000 milyem (24 ayar) saflıkta, içinde başka metal bulunmayan saf altın. Kuyumcu ve sarrafiyede tüm hesaplamaların ortak paydası.
Milyem
Bir altının binde (‰) kaç birim saf altın içerdiğini gösteren saflık ölçüsü. 1000 milyem saf altındır.
Altın ayarı
24 birim üzerinden kaç biriminin saf altın olduğunu gösterir. 24 ayar saf altın; 22, 18, 14 ayar giderek daha az saf altın içerir.
Sarrafiye
Ağırlıklı olarak altın sikke, gram/külçe altın ve döviz alım satımı yapan işletme. Kuyumcudan farkı standart değerli madene odaklanmasıdır.
MASAK
Mali Suçları Araştırma Kurulu. Kuyumcu ve sarrafiyeler yükümlü sayılır; eşik üstü işlemlerde kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi zorunludur.
Çeyrek altın
22 ayar, yaklaşık 1,75 gram, içinde ~1,6 gram has altın bulunan en yaygın yatırımlık altın sikke. Yarım, tam ve ata ile aynı ailedendir.
Gram altın
1 gram, genellikle 24 ayar (995 veya 999,9 milyem) yatırımlık altın. İşçilik payı düşük, değeri büyük ölçüde saf altına dayanır.
Ata altın
Üzerinde Atatürk portresi bulunan Cumhuriyet altını. 22 ayar, tam ata ~7,2 gram, ~6,6 gram has altın. Reşat ve ziynetten farkı tasarımdır.
Reşat altını
Sultan Mehmed Reşad tuğralı Osmanlı altın sikkesi. 22 ayar, tam reşat ~7,2 gram, ~6,6 gram has altın. Ata altınından farkı tasarımıdır.
Hamit altını
Sultan II. Abdülhamid tuğralı Osmanlı altın sikkesi. 22 ayar, tam hamit ~7,2 gram, ~6,6 gram has altın. Reşat ile aynı aileden.
Takas
Müşterinin bir altını verip karşılığında başka ürün alması. Aradaki fark has altın ve TL üzerinden hesaplanır, kalan nakit ile kapatılır.
Altın işçiliği
Ürünün emek ve süsleme payı; fiyata has altın değerinin üzerine eklenir. Bilezikte yüksek, sikkede düşüktür, bozdurmada genelde geri alınmaz.
Hurda altın
Kırık, eskimiş veya bozdurulacak altın. Değeri süs veya işçilikten değil, yalnızca içerdiği has altından hesaplanır; işçilik geri alınmaz.
Tam altın
22 ayar, ~7 gram, içinde ~6,42 gram has altın Cumhuriyet altını. Çeyreğin dört, yarımın iki katı ağırlığındadır.
Yarım altın
22 ayar, ~3,5 gram, içinde ~3,21 gram has altın. Çeyreğin iki, tamın yarısı ağırlığındadır.
Cumhuriyet altını
Atatürk portreli 22 ayar ziynet altınlarının genel adı: çeyrek, yarım, tam ve ata boyları.
Gremse altını
2,5 Cumhuriyet altını değerinde, 22 ayar, ~17,5 gram büyük gramajlı sikke; ~16 gram has altın.
Ziynet altını
Takı ve hediye amaçlı basılan altın sikkelerin genel adı: çeyrek, yarım, tam, ata. Genellikle 22 ayar.
Külçe altın
24 ayar (995/999,9), bar formunda yatırımlık altın; 1 gram-kilogram aralığı. Teslimi KDV'den istisna.
Ons altın
Altının uluslararası fiyat birimi: 1 troy ons = 31,1035 gram. Küresel spot fiyat ons/dolar konuşulur.
Kırdırma
Altını satıp nakde çevirme (bozdurma). Değer yalnız içerdiği has altına göre ödenir; işçilik geri alınmaz.
Fire
Altın işlenir veya eritilirken oluşan metal kaybı. Gerçek bir maliyettir ve üretim/tamir fiyatına yansır.
Reçete
Bir ayarı elde etmek için saf altın ve alaşım oranı. 14 ayar = 585 saf altın + 415 alaşım.
Saf altın
İçinde başka metal olmayan 24 ayar (1000 milyem) altın; pratikte 995/999,9. Has altınla aynı şeyi ifade eder.
22 ayar bilezik
916 milyem, en yaygın bilezik ayarı; burma, Trabzon hasırı, ajda modelleri. Değeri has altın ve işçiliğe göre.
Terimleri biliyoruz, yazılımı da.
Zaften, bu terimlerin tamamını konuşan bir sistem: has altından otomatik fiyat, milyem dağılımı, MASAK uyumu.